h1

Ο Γαστραφέτης

04/03/2014

Γαστραφέτης


 Ο Γαστραφέτης, αρχαιοελληνική επινόηση και πρόγονος του μεσαιωνικού σταυρωτού τόξου (crossbow) και των διάφορων βαλλιστικών μηχανών, ήταν ένα τόξο που ο χειριστής του όπλιζε τοποθετώντας το και πιέζοντάς το μεταξύ της γαστρός του (δηλ. του στομαχιού του) και ενός ακλόνητου εμποδίου. Εξασφάλιζε έτσι την εφαρμογή μεγαλύτερης δύναμης αλλά και διαδρομής στο τέντωμα της χορδής του. Αποτελούνταν από ένα ισχυρό και όχι τόσο εύκαμπτο τόξο που έφερε μια ανελαστική (όπως όλα τα τόξα της αρχαιότητας) χορδή και μια εγκάρσια σε αυτό ξύλινη θήκη (σύριγξ) που έφερε δύο πριονωτές σανίδες στα πλαϊνά της. Η θήκη είχε το σχήμα της χελιδονοουράς ώστε να γλιστρά με ασφάλεια μια ξύλινη ρἀβδος (διώστρα). Η διώστρα έφερε στα πλαϊνά της μέσω αρθρώσεων δύο μικρά στελέχη (κόρακες ή επίσχεστρα) που κλείδωναν κατά τον οπλισμό της στις πριονωτές σανίδες. Στο πάνω μέρος της είχε μια ημικυκλική αύλακα όπου τοποθετούσαν το βέλος. Στο πίσω μέρος έφερε το μηχανισμό μανδάλωσης – απομανδάλωσης. Αυτός αποτελούνταν από μια (αρθρωμένη σε δύο ορθοστάτες) μεταλλική αρπάγη (κατακλείς) με δύο δόντια που συγκρατούσαν τη χορδή του τόξου και από μια περιστρεφόμενη χειριστήρια ράβδο (σχαστηρία) που ασφάλιζε η απελευθέρωνε την αρπάγη.

 Ο Γαστραφέτης παρ’όλη την ισχύ του ως θανατηφόρο όπλο, δεν έπαιξε ουσιαστικά κανέναν ρόλο στις εκβάσεις των αρχαίων μαχών. Για την ακρίβεια η χρήση του ήταν ελάχιστα διαδεδομένη, λόγω της περί πολέμου «δεοντολογίας» των Ελλήνων – κάτι το οποίο μπορεί να γίνει κατανοητό ιστορικά αργότερα, τον Μεσαίωνα, όποτε και οι «απόγονοι» του Γαστραφέτη κυριάρχησαν στα πεδία των μαχών. 
 
Τα σταυρωτά τόξα (crossbows), μια ελαφρύτερη εκδοχή του Γαστραφέτη αποτέλεσαν το πρώτο επισήμως απαγορευμένο όπλο της ιστορίας, λόγω της σκανδαλώδους (για την εποχή) φονικότητας και ευκολίας χειρισμού τους: Η εκπαίδευση του χειριστή δεν έπαιρνε περισσότερο από λίγες εβδομάδες, δεν ήταν αναγκαίο να ήταν επαγγελματίας στρατιώτης, η απόσταση βολής του τόξου ήταν μεγάλη και η χρονική περίοδος επανοπλισμού της βαλλίστρας πολύ μικρή. Έτσι ένας εκπαιδευμένος χωρικός ενός-δυο μηνών στο σταυρωτό τόξο μπορούσε στα πεδία της μάχης να σκοτώσει άνετα 4-5 ιππότες με μακροχρόνια εκπαίδευση, υψηλό κοινωνικόπολιτικό στάτους ή/και μόρφωση, και εμπειρία ετών σε μάχες. 
Πολεμικά, τουλάχιστον αντιδεοντολογικό… 
 
Κάπως έτσι εξηγείται και αντιμετώπιση του Γαστραφέτη από τους Αρχαίους Έλληνες. Παρ’όλο που υπήρχε η τεχνολογική δυνατότητα που θα μπορούσε να «θερίσει» τον αντίπαλο, πρώτο λόγο στην Μάχη είχε το Θάρρος, η Τιμή και η Ανδρεία, το Δίκαιο του Αγώνα.
Πληροφορίες από εδώ

Reconstructions_Mechanical_Artillery_Saalburg-Hessen

Reconstructions_Mechanical_Artillery_Saalburg-Hessen

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: